SİSTEMİK LUPUS ERİTEMATOSUS
| 
Author: SLE etyolojisi bilinmeyen ve çeşitli otoantikor larla güçlü bir ilişkisi olan ve çok sayıda sistemi tutan otoimmün bir hastalıktır. Doku ve hücre hasarı oluşturur.
Epidemiyoloji : Çocuklar ve yaşlılarda dahil ol mak üzere her yaşta, her ırkta ve her cinste görü lür. Ancak %90 kadınlarda ve siyahlarda görülür. 1º akrabalarda risk artışı 15-20 mislidir Doğurganlık dönemi dışında E:K=1:2dir. Vakaların %90’õ doğurganlık çağındaki kadın larda görülür.
Patogenez : SLE’nin kaynağı bilinmemekle beraber artan çalışmalarda elde edilen deliller genetik, immünolojik, hormonal ve olası çevre koşullarının kombinasyonunun hastalığa neden olduğu yönündedir. Penetransın düşük olduğu susceptibilite genleri bulunmasına rağmen hastalığın çıkmaması veya aynı patolojinin farklı genetik özelliklerden oluşabilmesinden anlaşılıyor. SLE otoantikor ve immün komplex lerin alt gruplarının neden olduğu doku hasarlan ması sonucu oluşur. Anormal immün yanıtlar:
- 1. Poliklonal ve antijen spesifik T ve B lenfost hiperaktivitesi ve
- Bu hiperaktivitenin yetersiz düzenlenmesi ni içerir.
İşte bu anormal immün yanıtlar olasılıkla yatkın lık oluşturan genler ve çevre arasındaki etkile şim sonucunda oluşmuştur. Hastalığın ortaya çıkması için birçok hastanın genetik yatkınlığı nın olması yanında muhtemel çevresel faktörle rinde uyarılması gerekir. Birçok etnik grupta, SLE ile ilişkili olduğu en sık gözlenen genetik belirleyici (marker), defektif veya yok lmuş bir sınıf (class) III aleli olan C4AQD’dır. (hastala rın %40-50’sinde gözlenir). Birçok grupta HLA-DR2 veya HLA-DR3 arasında ilişki vardır. Tek gen ilişkisi HLA class II (özellikle DQb) ve SLE’nin alt tiplerini gösteren otoanti korlar arasında vardır. Örneğin Ro/La (SS-A/SS-B)’ye karşı olan otoantikorlar subakut kutanöz lupus ve genellikle DR3 ile geçen belirli DQA ve DQB genleri ile ilişkilidir. FcgR-IIIA farklı etnik gruplarda SLE için predispozandır.
Birçok laboratuvardan alde edilen genom taramaları, kardeşlerde ve akraba ailelerde hastalığın genetik ilişkisinin 1. kromozomdaki iki bölge olduğunu göstermiştir.
- bölge 1q23, FcgR-IIA genini içerir.
- bölge olan 1q41-42 ise poli (ADP-ribozil) polimeraz (PARP) içerir ve bu DNA tamiri ve apoptozda rol oynayan başka bir gendir.
SLE’nin alevlenmesine neden olan çevresel faktörlerin büyük kısmını ultraviyole-A ve Ultraviyole-B oluşturur. Hastaların yaklaşık %70’ inde fotosensitivite vardır.
T-hücresinin yardımı hastalığın tam olarak oluşmasında esastır. CD4+CD8-,SD4-CD8+ ve CD4-CD8- fenotipindeki hücrelerin tümü SLE de otoantikor yapımına yardım eder.
MHC dışındaki genetik faktörler:
- Kompleman
ü Kompleman eksiklikleri (C1q, C1r/s, C4 eksikliği)
ü C2 eksikliği (RR:40)
ü Homozigot C4A eksikliği (null) (populasyonda %1, SLE hastalarında %13-15 (RR:15-20))
ü Heterozigot C4A eksikliği (C4A*Q0): popülasyonda %13-20, SLE hastalarında %35-60 (RR:2-3)
ü MBP gen defektleri: lupus ve enfeksi yon
- FcgR gen defektleri
FcgR-IIA [CD32] (Mo/Mac ve nötrofiller de) IgG2’ye karşı affinite azalması
FcgR-IIIA (NK, Mo): azalmış ekspresyon
- Apoptosis: lpr [Fas] ve gld [Fas-L] Bu mutasyonlar İnsanda henüz saptanamamış (birkaç çocukta gösterilen Fas mutasyo nu lenfoproliferasyon /otoimmünite hariç) Apopto sis önlenince self-reaktif T- ve B- ortaya çıkı yor (periferik toleransın bozulması) Mutant (homozigot) farelerde double negatif T artışı görülüyor.
- Sitokin gen allelleri?
Sitokin gen allelleri: TNF-a, IL-10, IL-6
- Çevresel faktörler
ü Besinler?
ü Kimyasallar?
ü Virüsler:çok araştırlmış ama kesin değil
ü Çocuk yaştaki lupuslularda EBV enfeksiyonu prevalansı artmış
ü Gözlenen etkenler:
ü Hormonlar (estrojenler, androjenler)
ü İlaçlar (procainamid, hidralazin): Tablo gerçek SLE değil
Çevresel faktörlerin suseptibilite genleri ile etkileşerek lupusa yol açtığı olası. Ama belirli bir çevresel etken henüz gösterilememiş. Belli organ spesifik otoimmün hastalıkların aksine (diabet ve multiple skleroz) coğrafik öbeklenme lupusta yok. Gözlenen çevresel faktörler var: güneş ışığında kalan lupuslularda deri döküntü sü hatta sistemik semptomlar ortaya çıkabiliyor; viral ve bakteriel enfeksiyonlardan sonra hasta lık aktive olabiliyor; alınan hormonlarla hasta lık başlayabiliyor (estrojenler). Androjenler supresif etkili.
- Epitope spreading
Epitope spreading olmadan moleküler mimicry düşünülemez. Nükleer antijenler üzerindeki kriptik epitoplara karşı immünizasyon epitopla rın genişlemesine yol açar (anti-Sm U1RNP; anti-Ro anti-La)
- Otoantikorlar
ANA %95 pozitif ve tarama testi. Multivalan olduklarından B-hücrelerini kuvvetle uyarırlar. Antihiston antikorlar spesifik değil: çeşitli romatik hastalıklarda ve drug-induced lupusta. Sm %20-30 pozitif.
Son aramalar:
