Benler ve Çeşitleri
| 
Author: İnsanların birçoğunun vücudunda değişik sayıda ve büyüklükte ben bulunmaktadır. Bu benlerin bazıları doğuştan varolmakla beraber, bazıları da özellikle güneş ışınları nedeniyle sonradan oluşur. Aşırı derecede güneşe maruz kalınması benlerin yapılarını bozar ve sayıca artmalarına neden olur. Böylece cilt kanseri riski de ortaya çıkar.
Genetik yapımıza bağlı olarak, benlerin oluşumunda cildimize rengini veren pigment hücreleri rol oynamaktadır. Ancak tüm koyu renkli kabartıların ben olduğu söylenemez. Benler renkleri, büyüklükleri ve şekilleri ile farklılık gösterirler.
Benler aslında çok iyi takip edilmelidirler, çünkü bazı kişiler için cazibe unsuru olan benler oldukça tehlikeli de olabilir. Benler özellikle avuç içi, ayak tabanı, genital bölge, kemer ve koltuk altı gibi sürtünme ve tahriş olmaya elverişli bölgedeyse dikkatle takip edilmelidir. Ayrıca kozmetik ürünler de benler üzerinde olumsuz etkiye neden olabilir.
Özellikle malin melanoma dönüşme riski olan benler tehlikelidir ve bu benler konusunda uzman dermatologlar tarafından incelenmeli ve çıkarılmalıdır. Malin melanom cildimize rengini veren melanosit adındaki hücrelerin yapısının bozulması ve hızla çoğalması ile ortaya çıkan cilt kanseri tipidir. Malin melanom oluşumunda güneş ışınları, genetik yapımız ve kimyasal etkenlerin etkisi de gözönünde bulundurulmalıdır. Dünyada hızla artmakta olan bu kanser türünde erken teşhis konulması ve cildin korunması, ayrıca aylık periyodlarla benlerin takip edilmesi, herhangi bir renk değişimi, kanama, büyüme, iltihablanma gibi reaksiyonların olup olmadığının araştırılması çok önemlidir.
Bu tür incelemeler konusunda uzman bir dermatolog tarafından son yılların en gelişmiş teknolojisi dijital dermatoskopi ile kolayca yapılabilir. Vücudumuzdaki ben haritasını oluşturarak, her bir ben için görüntü alan ve sonraki muayenelerde ne gibi değişimler olduğunu matematiksel olarak hesaplayan bu yöntem cilt yüzeyi mikroskopisidir.
Malin melanom konusunda özellikle ailesinde deri kanseri olan kişiler, çok sayıda doğuştan gelen beni olanlar, açık tenli, sarı veya kızıl saçlı ve açık göz rengi olanlar düzenli olarak dematolojik kontrollerini yaptırmalıdırlar.
Ayrıca doğumda ve doğumu takip eden birkaç hafta içinde oluşan benlere konjenital, ergenlik döneminde oluşan benlere de displastik adı verilir.
Benler sedece konusunda uzman dermatologlar tarafından tedavi edilmelidir.
Hangi benlerde malign melanom riski var?
Kanserleşme eğilimi olan benleri:
Atipik (displastik) benler: Genellikle ailesel özellik gösteren bu benlerde malign melanom riski normal benlere oranla yüksektir. Malign melanomlu hastaların aileleri incelendiğinde, %60-10 arasında displastik benli kişilere rastlanmaktadır.
Displastik benler: Alışılmış, normal benlerden daha büyüktür. Yani boyutları 5 milimetreden fazladır. Sınırları düzensizdir, ben sanal olarak katlandığında, karşılıklı gelen uçlarının simetrik olmadığı görülür.
Renginde düzensizlik vardır, renk homojenitesi bozulmuştur. Normal benlerde malign melanoma dönüşme olasılığı yokken, atipik benlerde böyle bir risk vardır. Ailesinde malign melanomu olan ve 25-50 arasında atipik beni olanlarda malign melanom gelişme riski % 10 iken, ailesinde iki kişide malign melanom olan ve 50’den fazla atipik beni bulunan kişilerde malign melanom gelişme olasılığı % 99’a çıkar.
Doğumsal (konjenital) benler: Malign melanom gelişmesinde etkili olan bir diğer ben grubunu da konjenital benler oluşturuyor ki, bunların popülasyondaki oranı % 1 civarındadır. Bunlar bebek doğduğu anda vücutta olan ya da ilk 6 ayda oluşan benlerdir. Konjenital benlerin riskini boyutları belirginleştirir. Bu benler boyutlarına göre küçük, orta ve büyük olarak sınıflandırılır. 1,5 santimden küçük olanlar küçük, 1,5-20 cm arasında olanlar orta ve 20 cm üzerinde olanlar da büyük olarak tanımlanır. Büyük konjenital benlerde % 6-12 oranında malign melanom riski vardır. Bu nedenle, büyük konjenital ben görüldüğü taktirde çıkarılmasını öneriyoruz çünkü çocuk büyüdükçe riski de beraberinde taşır ve cerrahi girişim zorlaşır.
Benin malign melanom riski taşıdığını gösteren ABCD kuralları
A asyrmetry: Benin bir yarısı ile diğer yarısının biçimsel uyumsuzluğu
B border: Benin sınırlarının düzensiz olması
C color: Benin kendi içinde renk düzensizliğinin olması, homojenite olmaması
D diameter: Benin çapının 6 milimetreden büyük olması
Son aramalar:
