Amaca Göre El Yıkama Çeşitleri
| 
Author: Uygun şekilde el yıkama hastane enfeksiyonlarının önlenmesinde en basit yöntemdir. Ayrıca genel halk sağlığı açısından da el yıkamanın son derece önemli bir işlevi vardır. El yıkama; basit sosyal tip, hijyenik tip ve cerrahi tip el yıkama olarak 3 başlık altında toplanabilir.
Sosyal Tip El Yıkama. Sosyal hayattaki kirli veya kontamine ortam ve materyallerle el temasını sonrasında ellerdeki kir ve kontamine florayı uzaklaştırmak için su ve genellikle antimikrobiyal özelliği olmayan katı veya sıvı sabunlar kullanılarak yapılan friksiyondur. Etkinlik mekaniktir. Kalıcı flora etkilenmez. Hatta bazen çoğalabilir.
Hijyenik Tip El Yıkama. Ellerdeki kontamine florayı tamamen tahrip ve inhibe etmek amacı ile yapılan el yıkamadır. Bunu yanı sıra kalıcı flora bakterileri de kısmen etkilenirler. Bu tür yıkama invaziv bir işlem yapılmayacaksa hasta ile temastan önce ve sonra, hastaya ait vücut sıvı ve sekresyonları veya bu örneklerin alınması veya taşınması esnasında kullanılan kaplarla temas sonrası yapılmalıdır. Bu işlem için antiseptik özelliklere sahip bir ajanın kullanılması gerekmektedir. Yıkama süresi genellikle 20–30 saniye kadardır.
Cerrahi Tip El Yıkama. Kontamine floranın tamamen tahribi ve inhibisyonu ile kalıcı floranın mümkün olabildiğince azaltılması amacı ile yapılan el yıkamadır. Hastaya uygulanacak her türlü invaziv girişim ve cerrahi müdahale ile kontamine olduğu bilinen vücut sıvı, salgı ve sekresyonları ile hastaya uygulanmış enstrümanlarla temas sonucu cerrahi tip el yıkama yapılmalıdır. Hijyenik tip el yıkamada da olduğu gibi antiseptik özelliği olan ajanlar kullanılmalıdır. Süre kullanılan ajana bağlı olmak üzere 2–3 dakikadan az olmamalıdır.
Cerrahi el yıkama öncesinde yüzük, saat, bilezik gibi aksesuarlar çıkarılmalıdır. Eller ve önkol friksiyon yapılarak ıslatılır ve antiseptik solüsyonla kaplanır. Parmaklar, eller ve önkolun dört yüzeyi de etkili bir şekilde fırçalanmalıdır. Fırçalama işlemi dairesel hareketlerle ve sirküler olarak ilerlemeli ve her yer 7-8 darbe yapılmalıdır Tırnak fırçalarının sık ve sert biçimde kullanılması deriye zarar verebilir. Bunun sonucunda da mikroorganizmaların el de çoğalmasına meydan verir. O nedenle tırnak fırçaları günün ilk operasyonundan önce ve tırnakların temizlenebileceği başka bir yol yok ise kullanılmalıdır. Mümkünse disposable tırnak fırçaları kullanılmalıdır. Cerrahi el yıkama süresi parmaklar, elin içi ve sırtı için 2 dakika, dirseğe kadar önkol için 1 dakikadır. Eğer eller çok kirliyse bu süre uzatılmalıdır. Aynı işlem ve süre diğer el ve önkol için de uygulanmalıdır. Eller yukarı kaldırılarak durulanmaya parmak uçlarından başlanmalıdır. Her seferinde hareket parmaklardan dirseğe doğru düz olmalı, dirsekten geriye dönülmemeli veya suyun altında eller ve önkol öne arkaya döndürülmemelidir. Eller giysilerden uzakta ve dirsekten bükülerek yukarıda tutulmalıdır
Uzun süren cerrahi girişimlerde eldiven kullanımından önce yapılan yıkama, ellerdeki kalıcı flora bakterilerinin nem ve ısı nedeni ile kısa sürede tekrar çoğalabileceği dikkate alınarak ya operasyon esnasında tekrarlanmalı veya Chlorexidine ve Iodoforlar gibi derinin stratum corneum tabakasına bağlanabilen daha uzun etkili antiseptikler seçilmelidir.
Son aramalar:
